4. SEZON · 03 / 12
TEKNOLOJİ
Ey insan, Elinin yaptığı şeye bak. Bir taş tuttun. Bir alet yaptın. Sonra başka bir alet. Sonra makineler. Sonra görünmeyen ağlar. Sonra dünyayı ekranların içine sığdırdın. Uzakları yaklaştırdın. Sesi taşıdın. Bilgiyi çoğalttın. Bir insanın bir ömürde göremeyeceği kadar çok şeyi birkaç saniyede görür oldun. Bu büyük bir güçtür. Fakat güç, onu kullanan eli değiştirir. Ey insan, Teknoloji iyi ya da kötü diye tek kelimeyle anlatılamaz. Ateş gibi. Bıçak gibi. Yol gibi. Onu ne için kullandığın önemlidir. Bir araç seni özgürleştirebilir. Aynı araç seni kendisine bağlayabilir. Bir ekran sana dünyanın bilgisini getirebilir. Aynı ekran seni kendi dünyandan koparabilir. Bir makine emeğini hafifletebilir. Bir sistem seni onun bir parçası haline de getirebilir. Bu yüzden her yeni güce aynı soruyu sor: “Bunun bana ne yapacağını da düşündüm mü?” Ey insan, Eskiden ateşi eline aldın. Şimdi bilgi elinde. Bilginin ateşten daha büyük olduğu zamanlar vardır. Bir yalan milyonlarca kişiye gidebilir. Bir görüntü bir insanın ömrünü değiştirebilir. Bir kelime bir topluluğu ayırabilir. Bir doğru bilgi bir hayatı kurtarabilir. Böyle bir güç dikkat ister. Çünkü artık yalnızca ellerinle dünyayı değiştirmiyorsun. Düşüncenle de. Ey insan, Her bildiğini paylaşmak zorunda değilsin. Her gördüğüne inanmak zorunda değilsin. Her duyduğunu tekrarlamak zorunda değilsin. Ve her yaptığını bir ekranda göstermek zorunda da değilsin. Bazen saklamak korumaktır. Bazen susmak sorumluluktur. Bazen bağlantıyı kesmek, kendine dönmektir. Çünkü teknoloji senin efendin olmamalı. O senin aracın. Sen onu kullanırken neyi kaybettiğini de görmelisin. Dokunuşu. Sabri. Yüz yüze bakışı. Toprağın kokusunu. Sessizliği. Beklemeyi. Ey insan, Yeni olan her şey değerli değildir. Eski olan her şey de değersiz değildir. Soru zamanın eski ya da yeni olması değildir. Soru şudur: İnsanı büyütüyor mu? Doğayla bağını güçlendiriyor mu? Hakikati görmesine yardım ediyor mu? Başka insanlarla ilişkisini iyileştiriyor mu? Sorumluluğunu azaltıyor mu, arttırıyor mu? Bunları sor. Çünkü insan yaptığı araçların içine kendi karakterini de koyar. Ve bir gün araçlar büyüdüğünde insanın karakteri küçük kalırsa, tehlike orada başlar. Ey insan, Teknoloji sana Tanrı gibi olma gücü verebilir. Ama sana Tanrı olmayı öğretmez. Her şeyi yapabilmek her şeyi yapman gerektiği anlamına gelmez. Sınır bilmek bazen en büyük bilgeliktir. Bu yüzden elindeki güce bakarken aynı anda elini de kontrol et. Çünkü gelecek yalnızca ne ürettiğinle değil, ürettiğin şey seni nasıl bir insana dönüştürdüğüyle belirlenecek.